ushobora kuba watekereza, niba uri muzima. Bishe abanyenduga urusorongo rw’urubozo. Icyo gihe nta mututsi warimo. Umva neza iby’u Rwanda.
Ubwo n’abahutu baba bagize incuro imwe bicanye. Satani ararega, Imana irandika, kandi yakira ikirego ngo abahutu incuro ya mbere bicanye bapfa ubutegetsi bw’u Rwanda. Abakiga bishe abanyenduga. Abami bategetse imyaka 400 ubwo ni incuro imwe. Abahutu bategeka imyaka 11 (ku gihe cya Kayibanda) iyo ni incuro imwe. Na none abahutu biyongeza imyaka hafi 17, iyo ni incuro ya kabiri. Kuva 1959 kugeza 1990 ni imyaka 31 abatutsi baravuyeho. Imyaka 4 y’intambara ni inzibacyuho yo kwa Habyarimana. Ni «Nyuma y’amahirwe ya nyuma y’ingoma ye». Kuva mu kwezi kwa karindwi 1994 kugeza ubu nandika ni abatutsi bariho bategeka, bahagarariwe n’umwega Kagame Paulo. Ntabwo ari amacakubiri ni ukuri, ahubwo ushobora kuba ufite igikomere. Jya ureka ukuri kuvugwe nibwo uzakira. Ube uretse kumpugura umbwirako Leta yiyita iy’ubumwe bw’abiyita Abanyarwanda nta moko abamo… Nanjye ndabizi ariko sinyikoramo.
Ni nka cyera twese twari turi Mouvement. Mu bwato bwa MRND. Buri ngoma igira amazina yayo : MRND yari ifite «Ubwato bwa Muvoma», FPR yo ngo ni MOTERI. Ni ukuvuga ko abatutsi iki ari igipimo cyabo cya kabiri, kandi n’abahutu nabo bapimwe kabiri tayari bo bararangije. Bivuga ngo niba iki gipimo abatutsi badatunganiye Imana, ni bagitsindwa bakavaho, nyuma nta kubara iby’amoko bizongera kubaho. Hazabaho «Yesu ku Ngoma, Yesu ku buyobozi», Iby’amoko bizavaho burundu bizaranduka mu mitima y’abiyita Abanyarwanda ari Imana ibyiranduriye ku ngufu, izababaga nta kinya. Bizababaza cyane ni nko kukubaga wumva bataguteye ikinya, cyangwa ku bagore, kugukorera curettage nta kinya. Abatutsi ku gihe cy’abami bategetse imyaka 400, iyo yari incuro ya mbere babona zero. Abahutu nabo ku gihe cya Kayibanda bategetse imyaka 11, iyo nabo ni incuro ya mbere babona zero. Abahutu nanone ku gihe cya Habyarimana bategetse imyaka 17, ku ncuro ya kabiri babona zero. Abatutsi na none igihe cya Kagame imyaka kuva 1994 kugeza ubu nandika kugeza igihe ntazi… aya moko yombi apimwe kabiri.
UBISOMA ABYITONDERE, niho ibanga rihanitse ry’ubwenge bw’iki gihugu riri, kuko niho hari ipfundo ryo guhishurirwa mu buryo butangaje. Saba Imana ubyumve neza ube uretse kubifata uko bitari wayoba kurushaho bikazakuviramo ingaruka mbi. Hutu-Hutu bicanye kabiri; ubwa mbere ni 1973-1980 abakiga bica abanyenduga no muri 1980 ku gihe cya Rizinde na bagenzi be (Abashiru n’Abagoyi). Tutsi-Tutsi hagati yabo bapimwe kabiri nabo uretseko igipimo cya kabiri kitaruzura neza. Ubwa mbere ni ku Rucunshu, ubwa kabiri ni muri ibi bihe abavuye Uganda n’abavuye